EDREMİT ZEYTİN - ZEYTİNYAĞI
Rivayet odur ki, en nefis zeytinyağı binlerce yıldır
bu eşsiz coğrafyada üretilir..
Araştırmalar sonucu geleneksel zeytinyağı üretim
tekniginin en üstün sonucu verdigini görmüsler. Simdi Edremit Körfezinde
üretilen zeytin ve zeytin yağı Dünyaca tanınıyor.Genelde Altınoluk, Ayvalık,
Edremit ve Gönen bölgelerinin dünya tarafından diğer körfez bölgelerinin yanında
daha fazla biliniyor.Edremit'i saran Kazdağları ve Sarıkız efsaneside Edremitin
tarih öncesindede Edremit Körfezinin ne kadar önemli olduğunu
kanıtlıyor.Rivayete göre Dünya'nın ilk guzellik yarışması Kazdağları'nda
yapılmıştır.Akçay ise oksijen cenneti olarak nitelenmektedir ve gözleme yemek
için en güzel mekanlardan birisidir Akçay. Havran bölgesinin leblebisi meshurdur
ve körfezde zeytin üretiminin bir bölümü buraya aittir..
İyi bir zeytinyağı için zeytinler henüz bütünüyle
olgunlaşmadan toplanıp derhal fabrikaya ulaştırılıyor. Zeytinlerin bozulup
meyvemsi tadını yitirmemesi için bu şart . Eskiler bu konunun önemini "ağaçtan
taşa" diye ifade etmişler. Taş, zeytinlerin hamur haline getirildiği
değirmenler. Dev silindir granit taşlar zeytinleri pelte kıvamına gelinceye
kadar eziyor .Ezilme işleminin ne kadar devam edeceğini baskı ustası göz kararı,
el kararı, dil kararı belirliyor. Değirmen taşları dönerken ezilen zeytinler
hava ile temas ediyor . Bu asama çok önemli , belki de kontinü sistem denilen
modern santrfüj teknolojisi ile üretilen zeytinyağları ile geleneksel zeytinyağı
arasındaki lezzet farkının sırrı da tam bu noktada gizli.
Bir sonraki aşamada hamur haline gelmiş zeytinler
yassı torbalara doldurulup üst üste yığılıyorlar . İste bu noktada en doğal
haliyle zeytinyağı kendini bırakmaya başlıyor. Her ne kadar bu konuda bir kavram
karmaşası yaratılmış olsa da gerçek "sızma" işte bu yağ.
Zeytin hamuru dolu torbaların hidrolik preste
sıkılması bir sonraki işlem... Makbul olan yağ ilk baskıda, sıcak suya maruz
kalmadan üretiliyor. Daha sonra ayni zeytin hamuru sıcak su verilerek iki kez
daha sıkılıyor fakat bu işlemler sonucu elde edilen yağ nefasetini önemli ölçüde
yitirmiş oluyor . Sıkılma sonunda akan sıvı pulima tabir edilen haznelerde
bekletiliyor ve zeytinyağının karasulardan ayrışması sağlanıyor. Bu süreçte
zeytinyağı kendiliğinden yukarı çıkıp karasuları altta bırakıyor. "Zeytinyağı
gibi üste çıkmak" deyiminin kaynağı da işte bu süreç.
Gün ışığından uzak bir süre bekletilip dinlendirilen
zeytinyağı daha sonra pamuk filtrelerden geçirilip şişeleniyor. Edremit
yağlarının piyasadaki diğer sızma yağlardan farkı da hala geleneksel üretim
tekniğiyle üretilen yağ olması. Bu yöntem modern santrifüj teknolojisine göre
çok daha zahmetli ama nefaset farkı bütün zorlukları unutturuyor. Köylüler de
kendi kullandıkları yağı hala sulu baskı denilen taş değirmenlerde
çıkarttırıyorlar ve hiç bir yağın geleneksel yağın yerini alamayacağını iddia
ediyorlar.